Memlûk Türk Devleti, Eyyûbî Devleti’nden sonra 1250 yılında Kahire’de kurulmuştur. Memlûkler, önce Moğollara karşı kazandıkları Ayn Câlût Savaşı; ardından da Melikü’z-zâhir Rükneddin Baybars el-Bundukdârî’nin 1260’ta saltanatını ilân etmesiyle hâkimiyetlerini güçlendirmişlerdir. Baybars’ tan sonra veliaht oğlu Melikü’s-Sa’îd Berke sultan olmuştur. Melikü’s-Sa’îd Berke, tahttan feragat ettirildikten sonra Kerek’e sürgün edilmiştir. Onun yerine Bedreddin Sülemiş Memlûk sultanı ilân edilmiştir. Baybars’ın üç oğlundan biri olup tahta çıkamayan Necmeddin Hızır da Berke ile birlikte Kerek’e sürgün edilmiştir. Sâbık Sultan Berke, Kalavun’un Sülemiş’i tahttan indirip saltanatını ilânı üzerine Kerek’te isyan etmiş; fakat 1280’de geçirdiği bir biniş kazası neticesinde vefat etmiştir. Onun yerine Kerek niyâbeti makamına kardeşi Hızır geçmiştir. Hızır, Kerek’te 1280 yılından 1286’ya kadar Kalavun’a isyan etmiştir. Memlûk sultanı Kalavun, 1286’da Kerek’e bir ordu göndermiştir. Hızır ve Baybars’ın diğer aile efradı Kahire’ye getirilerek tutuklanmışlardır. 1290 yılına kadar tutukluluk hali devam eden Necmeddin Hızır, Zâhirîye memlûkleri ile ittifak kurduğu için Memlûk Türk Devleti’nde örneğine nadir rastlanır şekilde Konstantinopolis’e sürgün edilmiştir. Necmeddin Hızır, yaklaşık altı yıl Konstantinopolis’te kaldıktan sonra 1297’de Kahire’ye getirilmiş vefat ettiği 1308 senesine kadar burada kalmıştır. Makalemizde, Necmeddin Hızır’ın doğumu ve hakkındaki ilk bilgilerden başlamak suretiyle Kerek günleri, Konstantinopolis’e sürgünü, buradaki hayatı, Kahire’ye dönüşü ve ölümü başlıkları çerçevesinde bir biyografik dönem tarihi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
|
|
The Mamluk Turkish state was established in Cairo in 1250 after the Ayyubid State, The Mamluks strengthened their rule first through their victory against the Mongols in the Battle of Ayn Jalut, and then with al-Malik al-Zahir Rukn al-Din Baybars al-Bunduqdari proclaiming his sultane in 1260. following the collapse of the Ayyubid state. After Baybars, his heir son al-Malik al-Sa’id Baraka became sultan. After al-Malik al-Sa’id Baraka was forced to abdicate, he was exiled to Karak. In his place, Badr al-Din Sulamish was proclaimed Mamluk sultan. Najm al-Din Khidr, one of Baybars’ three sons who could not ascend the throne, was also exiled to Karak together with Baraka.The former Sultan Baraka rebelled in Karak after Qalawun deposed Sulamish and proclaimed his own sultanate; however, he died in 1280 as a result of a riding accident. After him, his brother Khidr assumed the position of governor of Karak, Khidr rebelled against Qalawun in Karak from 1280 to 1286. In 128, the Mamluk sultan Qalawun sent an army to Karak. Khidr and the other members of Baybars’ family were brought to Cairo and imprisoned. Najm al-Din Khidr, whose imprisonment continued until 1290, was exiled to Constantinople in a manner rarely seen in the Mamluk Turkish State because he had formed an alliance with the Zahiriyya mamluks. After remaining in Constantinople for approximately six years, Najm al-Din Khidr was brought back to Cairo in 1297 and stayed there until his death in 1308. In our article, an attempt has been made to present a biographical period history within the framework of the headings concerning Najm al-Din Khidr’s birth and the first information about him his days in Karak, his exile to Constantinople, his life there, his return to Cairo, and his death.
|
|